top of page

3D-printen. Alles wat je nodig hebt

Deze pagina is de belangrijkste naslagpagina van TinkerVault over 3D-printen. Hier vind je uitgebreide informatie over de keuze van een printer, filament, de opslag ervan, accessoires, onderhoud, printmodellen en nuttige instellingen. Als je net begint, lees dan eerst «3D-printen. Snel aan de slag».

Over 3D-printen

​​

3D-printen is zonder twijfel een geweldige aanvulling op de DIY-hobby. Met een printer kun je veel meer maken en hij past uitstekend bij DIY-elektronica, het inrichten van je huis en kleine reparaties.

​

3D-printen is zeer geschikt voor:

  • het repareren van huishoudelijke voorwerpen;

  • het maken van behuizingen voor elektronica;

  • het printen van houders, bevestigingen en organizers;

  • onderdelen voor DIY-projecten;

  • verbeteringen aan je werkplek;

  • prototypen maken;

  • hobbyprojecten en CAD leren.

 

​Voordat ik een 3D-printer kocht, heb ik me enkele maanden in dit onderwerp verdiept om een weloverwogen keuze te maken. Ik onderzocht welke printer het betrouwbaarst en eenvoudigst in gebruik was, welke het stilste was (voor mij heel belangrijk omdat de printer in een woonruimte staat), welke filamenten van goede kwaliteit zijn zonder te duur te zijn en welke accessoires ik nodig zou hebben (bijvoorbeeld een dry box, die voor vrijwel alle kunststoffen behalve PLA nodig is om de beste printkwaliteit te bereiken). Na alle voor- en nadelen te hebben afgewogen, koos ik voor de Bambu Lab A1 met het AMS Lite-systeem voor meerkleurig printen. Hoewel de Bambu Lab A1 de stilste printer is, heb ik er toch een geluidsisolerende kast van betaalbaar IKEA-meubilair voor gebouwd, waardoor hij echt stil is.

3D-printers

​​

De tijd dat 3D-printen ingewikkeld was en speciale kennis vereiste om met een 3D-printer te werken, ligt achter ons. 3D-printen is nog nooit zo toegankelijk geweest. Je kunt zonder veel moeite goede resultaten behalen, al zul je voor de allerbeste kwaliteit en het printen met andere kunststoffen dan PLA wel enige tijd in het onderwerp moeten steken.

 

​Er zijn veel fabrikanten van 3D-printers op de markt. Na het bekijken van talrijke recensies met voor- en nadelen wil ik er twee uitlichten die hoogwaardige, gebruiksvriendelijke printers voor beginners maken: ze werken direct uit de doos en hebben goede, volwassen software:

  • Prusa - is een Tsjechische fabrikant van 3D-printers die bekendstaat om uitzonderlijke kwaliteit en duurzaamheid, en geldt als de gouden standaard voor hoogwaardige 3D-prints thuis. Aan die kwaliteit hangt wel een prijskaartje: Prusa-printers zijn niet goedkoop. Prusa-printers hebben een open architectuur en hebben geen internetverbinding nodig als dat voor je belangrijk is. Ze zijn gemakkelijk te upgraden en aan te passen (Prusa verkoopt ook onderdelen om oudere versies van zijn printers te upgraden, zodat je je printer jarenlang actueel kunt houden). Prusa-printers worden ook terecht de beste DIY-3D-printers genoemd omdat je een bouwpakket kunt kopen en de printer zelf kunt monteren met een gedetailleerde handleiding. Met zo'n bouwpakket bespaar je niet alleen wat geld (ongeveer 25 %), maar leer je je printer ook tot in de kleinste details kennen.

  • Bambu Lab - is een toonaangevende fabrikant van 3D-printers. De printers zijn heel gemakkelijk onder de knie te krijgen en de klantenondersteuning is goed. Bambu Lab-printers gelden als de beste keuze voor wie net begint met 3D-printen. Ze hebben een zeer goed productassortiment, desktop- en mobiele apps en videolessen. Het zijn zeer betrouwbare printers. In de gemeenschap van 3D-printliefhebbers heb ik geen ernstige klachten over deze printers gezien, zelfs niet van mensen die dagelijks 1-1.5 kg filament printen op deze razendsnelle machines. Als je nog niet zeker weet of je in 3D-printen wilt investeren, zijn de betaalbare instapmodellen van Bambu Lab het bekijken waard:

    • A1 mini - stil, klein (printoppervlak 180×180mm) en zeer betaalbaar (190 euro), voor iedereen een uitstekende start met 3D-printen. Meerkleurig printen is ook mogelijk met het AMS Lite-systeem (4 kleuren).

    • A1 - eveneens een zeer stille en betaalbare printer (260 euro), maar met een standaard en handiger printoppervlak van 256×256mm. Hij is even snel als de printers uit de P/X-serie, maar kan door zijn open behuizing bepaalde technische kunststoffen niet printen die een gesloten behuizing en een zeer heet printbed (>100 °C) vereisen, zoals ABS, ASA, PC enzovoort. Compatibel met het AMS Lite-systeem voor meerkleurig printen.

Filament (kunststof)

​

Er bestaan veel soorten filamenten met uiteenlopende fysieke eigenschappen. Sommige vereisen speciale printomstandigheden: een afgesloten ruimte met een stabiele temperatuur, een hoge nozzletemperatuur of een heet printbed. Andere kunnen veilig in gebruik zijn, maar tijdens het printen giftige dampen afgeven (ABS). Voor de overgrote meerderheid van de gebruikers is het voldoende om 3 kunststoffen te leren printen die veilig zijn voor thuisgebruik: PLA, PETG en TPU:

  • PLA - is heel eenvoudig te printen, vergeeft fouten en is verkrijgbaar in enorm veel kleuren. Begin hiermee

  • PETG - is bij complexe vormen iets veeleisender en kan bij lange onderdelen kromtrekken, maar heeft belangrijke voordelen ten opzichte van PLA: het is UV-bestendig, beter bestand tegen hitte (het verliest zijn vorm niet in de zon) en iets elastischer. Geschikt voor voorwerpen die buiten worden gebruikt.

  • TPU - is een elastische en zeer slijtvaste kunststof. TPU is verkrijgbaar in verschillende hardheden, zoals aangegeven in de beschrijving (Shore-hardheid)

​

Filamenten van fabrikanten van 3D-printers hebben doorgaans een constante kwaliteit en zullen je niet teleurstellen. Ze zijn echter meestal 1.5-2 keer zo duur als filamenten van andere fabrikanten.

Als je veel wilt printen, in verschillende kleuren en met verschillende kunststoffen (er zijn tientallen soorten met eigenschappen als UV-bestendigheid, flexibiliteit, slijtvastheid, breekbaarheid, transparantie, zijdeglans en koolstofvezel), kan je hobby duur worden. Daarom is het zinvol om ook naar andere filamentfabrikanten te kijken, vooral Chinese.

 

Naast het filament van Bambu Lab zelf gebruik ik ook veel producten van JAYO en Sunlu en af en toe GEEETECH. Hieronder staan links waar je ze kunt kopen.

​​​

Webbronnen over filamenten en de bijbehorende printinstellingen:

Problemen met printkwaliteit en kalibratie

​​

Als je ontevreden bent over de kwaliteit van je 3D-prints of de prestaties wilt verbeteren, is het zinvol om je 3D-printer voor je filament te kalibreren. Deze kalibratie geldt voor een bepaald type filament van een bepaald merk (en soms zelfs voor een bepaalde kleur). Slicers hebben hiervoor kalibratietests; in Bambu Studio zijn Flow dynamics en Flow rate de populairste en nuttigste.

​​

Hieronder staat aanvullende informatie om de printkwaliteit te verbeteren:

Dry boxes (droge opbergboxen)

 

Als je alleen PLA print, heb je vanaf de eerste dag een filamentdroger nodig. Als je PETG, TPU of nylon print, of geopende spoelen lang bewaart, wordt het beheersen van de luchtvochtigheid heel belangrijk.

​

Bijna alle kunststoffen (PLA in mindere mate) moeten vóór gebruik worden gedroogd of zelfs rechtstreeks uit een dry box worden geprint. Ze nemen namelijk gemakkelijk vocht op uit de lucht, waardoor het risico op printfouten onaanvaardbaar hoog kan worden. Vochtig filament is een veelvoorkomende oorzaak van slechte 3D-prints, zelfs met een goede printer.

​

De luchtvochtigheid in de ruimte waar je filament bewaart, mag niet hoger zijn dan 30% (voor PLA mag ze hoger zijn). Als de luchtvochtigheid in jouw ruimte een probleem is, kun je een droge, luchtdichte opbergbox overwegen of de spoelen voortdurend in luchtdichte zakken bewaren en ze alleen tijdens het printen openen.

Voor sommige materialen kan zelfs een luchtvochtigheid van 10-20% nodig zijn.

Dry boxes kunnen passief zijn (een luchtdichte doos met een droogmiddel, silicagel) of actief, met een verwarmde kamer en soms vakken voor silicagel.

Sommige mensen gebruiken voedseldrogers als actieve dry boxes, maar gespecialiseerde apparaten zijn beter en veiliger voor kunststof.

​

Je kunt het droog bewaren van je filament in 3 scenario's indelen:

  • Minimale uitrusting

    • vacuümzakken;

    • silicagel;

    • hygrometer.

  • Optimale uitrusting (aanvulling op de minimale uitrusting)

    • actieve filamentdroger voor 1-2 spoelen;

    • luchtdichte opbergbox (passieve dry box);

    • PTFE-doorvoer van de box naar de printer.

  • Uitgebreide uitrusting (aanvulling op de optimale uitrusting)

    • Sunlu S4 of een vergelijkbaar apparaat;

    • Meerdere dry boxes voor permanente opslag, zodat je het filament niet steeds van een box naar een vacuümzak hoeft te verplaatsen.

​​​

Vacuümzakken.

Om geopende filamentrollen in optimale staat te houden, ongeacht of je dry boxes hebt, raad ik sterk aan het volgende te kopen:

Deze pomp en vacuümzakken vullen een actieve filamentdroger uitstekend aan: je kunt het gedroogde filament meteen luchtdicht verpakken, zodat het niet opnieuw vocht opneemt. Je kunt ook een houder voor de pomp printen, zodat vacuümverpakken snel en gemakkelijk gaat. 

​

Passieve dry boxes.

Het belangrijkste bij passieve dry boxes is dat ze goed luchtdicht zijn en de juiste afmetingen hebben voor filamentrollen. Voedselcontainers voldoen uitstekend aan deze eisen.

De populairste en betaalbaarste voorbeelden van containers die als dry box kunnen dienen, zijn: 

Om de afgesloten ruimte in de container droog te houden, moet je er een droogmiddel, silicagel (Amazon.de), in plaatsen (Amazon.com).

Om rechtstreeks uit zo'n container te printen, moet je hem 'upgraden' door geprinte rollers voor de spoel en koppelingen te installeren.

​

Actieve filamentdrogers

Hieronder staan 2 voorbeelden van actieve filamentdrogers:

Je kunt ook kijken naar een DIY-versie van een filamentdroger op basis van een IKEA-container en Arduino.​​​​​​​​

Onderhoud van de 3D-printer

​​

Als je wilt dat je 3D-printer lang meegaat en perfecte 3D-prints maakt, moet je hem regelmatig onderhouden. Smeer hem, verwijder de kleine stukjes kunststof die tijdens het printen ontstaan en was het printbed (de printmat) met zeepsop.

​

Bambu Lab-printers melden periodiek wanneer de assen gesmeerd moeten worden. Als je zo'n melding krijgt, ongeacht om welke as het gaat, smeer dan meteen alle assen. Het kost weinig tijd en helpt je 3D-printer langer mee te gaan.

Sommige mensen wachten niet op een melding en smeren bij intensief dagelijks gebruik de Y- en X-assen elke 2 weken en de Z-as elke maand.

​

Vet en vooral olie raken snel op. Het kleine tubetje dat bij de printer wordt geleverd, zal dus gauw leeg zijn; zorg voor vervanging. Hieronder staan smeermiddelen en accessoires die je bij dit onderhoud helpen:

Accessoires voor 3D-printen en de printer

​​

Accessoires die ik regelmatig gebruik:

​

Basisgereedschap

  • zijkniptang (vijlen, schroevendraaiers, een Dremel en schuurpapier kunnen ook handig zijn. Ik kan je mijn overzicht aanraden van de DIY-gereedschappen die ik gebruik)

  • ​Schraper om prints van het printbed te halen (AliExpress) - ontzettend handig om vastzittende resten van het printbed te halen, zoals een brim en kalibratielijnen. Het blad is heel dun, glijdt langs het oppervlak en beschadigt het niet.

  • Lijm voor betere hechting (verbetert de hechting in lastige situaties waarin andere methoden niet werken). Deze lijm kan ook nuttig zijn bij het printen van TPU, om het printbed te beschermen: TPU hecht zeer sterk en kan de printmat beschadigen wanneer je een print loshaalt)

  • doekjes;

  • smeermiddel;

 

Voor opslag en toevoer van filament

  • PTFE-buis (voor 3D-printen worden meestal PTFE-buizen gebruikt met een buitendiameter van 4mm en een binnendiameter van 2.5mm (OD4, ID2.5), of met een binnendiameter van 3mm. PTFE is een speciaal materiaal met een zeer lage wrijving. Daardoor kan het filament gemakkelijker bewegen en gaat de buis langer mee.)

  • koppelingen (versie PC4-M10 - schroefdraad M10, en PC4-M6 - schroefdraad M6)

  • dry boxes;

  • vacuümzakken.

​

Voor DIY en het monteren van modellen

​

Voor betere prints (printmatten):

  • Bambu Lab A1 Mini (AliExpress), (Amazon) 

  • Bambu Lab A1/P1P/P1S/X1C (AliExpress),​ (Amazon)

  • CryoGrip-Frostbite (AliExpress), (Amazon), (Official website) - een nieuwe generatie printmatten waarop ik PETG en PLA bij 25 °C print, dus zonder verwarming! Alles blijft uitstekend zitten en laat niet los. Ik was de mat 1 keer per week, uitsluitend met afwasmiddel en water. Het energieverbruik is bijna 3 keer zo laag geworden (van 115Wh naar 42Wh). Na 9 maanden zeer intensief gebruik van slechts één kant van de mat (elke dag 8-12 uur printen) ontstonden er enkele beschadigingen aan het oppervlak (ongeveer 5 plekken van 1-2mm) en nam de hechting af. Ter compensatie moest ik de temperatuur voor PETG verhogen tot 40-45 °C, nog steeds lager dan bij een getextureerde PEI-mat.​​

Websites waar je 3D-printmodellen kunt vinden

 
Websites met voornamelijk gratis, maar ook betaalde 3D-modellen:

​

Websites met 3D-modellen die niet allemaal voor 3D-printen zijn gemaakt

  • 3D Model Database - zoekmachine voor 3D-modellen. Niet alle modellen kun je geschikt maken om te printen.

  • GrabCAD - database met 3D-modellen van een populaire CAD-toepassing; de modellen kunnen worden geprint.

  • Traceparts - technische 3D-modellen van mechanische onderdelen die je in je eigen projecten kunt gebruiken

​​

Laat je inspireren door de uitstekende modellen die aan wedstrijden meedoen, en bekijk vooral de winnaars.

​​

CAD-toepassingen

Op een dag wil je misschien zelf een model maken omdat je niets vindt dat bij je wensen past, iets unieks nodig hebt of een kapot huishoudelijk voorwerp wilt repareren. Sommige eenvoudige dingen kun je met slicersoftware maken, maar de mogelijkheden voor het ontwerpen van modellen zijn daarin zeer beperkt. Hiervoor bestaat gespecialiseerde software: CAD. Er zijn veel CAD-toepassingen op de markt, waaronder gratis versies voor persoonlijk gebruik.

 

De populairste zijn:

  • TinkerCAD - de eenvoudigste manier om te beginnen. Zeer geschikt voor beginners

  • Shapr3D - werkt in de browser en heeft een iPad-app met stylus; beginners kunnen er gemakkelijk mee starten.

  • Onshape - handig in de browser, goed voor parametrische modellen.

  • Autodesk Fusion 360 - krachtig gereedschap, geschikt voor professioneel modelleren.

3D-modellen voor printerupgrades

​​​

Verbeteringen voor Bambu Lab A1/A1 Mini:

​​​

Kast voor een Bambu Lab A1-printer, gemaakt van IKEA-meubilair
 
​Verbeteringen voor AMS Lite

​

​​Filamentstalen (swatches)
  • Swatches - uitstekend ontwerp voor stalen met een vlak om de transparantie te beoordelen

 
​IKEA-upgrades

 

​​Andere nuttige modellen

3D-modellen voor DIY en elektronica

​​​​

Verbeteringen en accessoires voor thuis:

 

Dremel-upgrades

​

Batterijen en accu's:

​

Andere nuttige Modelle
  • Sanding stick / Alternative design - handig accessoire om te polijsten

  • Screw Gauge by Bambu Lab - als je veel verschillende bouten hebt, is dit onmisbaar om snel hun lengte en diameter te bepalen

  • Collection of measurement tools - uitstekende collectie meetgereedschappen

  • Lagergenerator - lagers zijn gemakkelijk en snel te printen. Je kunt elke maat genereren en een STL-bestand krijgen. Geschikt voor constructies zonder zware belasting; ik gebruik ze als bussen voor filamentspoelen in het formaat 608zz (6×8×22mm).​​​

Slicerinstellingen, tips voor printkwaliteit en aanvullende informatie

  • Handleiding voor het maken van een geluidsisolerende kast voor een 3D-printer met betaalbaar IKEA-meubilair

  • Hoeveel ruimte je nodig hebt voor een Bambu Lab A1-printer.

  • Zo verminder je afval bij meerkleurig printen: Video1, Video2

  • De functie voor adaptieve laaghoogte kan heel nuttig zijn om de printkwaliteit te verbeteren, maar soms moet je de minimale of maximale laaghoogte begrenzen, bijvoorbeeld tot niet lager dan 0.16mm. Dat kun je doen door de minimale en maximale hoogte in te stellen bij Printer Settings → Extruder → Layer height limits.

  • Invloed van slicerinstellingen op de sterkte van het model (links naar gedetailleerde videotests):

    • Laaghoogte - houd deze bij voorkeur op de helft van de nozzlediameter of minder (bij 0.4mm: laaghoogte <=0.2mm)​

    • Aantal wanden, type en percentage infill - optimaal is 3walls+20% infill. Als 20% infill niet genoeg is, leveren extra wanden meer stijfheid op dan meer infill. 3D-honeycomb is het sterkst; Gyroid komt daarna qua stijfheid en gebruikt het filament efficiënter.

    • Lijnbreedte - een lijnbreedte tot 140% van de nozzlediameter heeft nauwelijks invloed op de kwaliteit, maar zorgt voor een betere versmelting van de lagen. Dat verhoogt de sterkte bij dezelfde wanddikte (waardoor je minder wanden nodig hebt).

  • Philips Fixables - samenwerkingsproject van Prusa en Philips voor gratis 3D-modellen van reserveonderdelen voor Philips-apparaten, zoals trimmers en scheerapparaten.

  • 3D-geprinte onderdelen lijmen - uitstekend artikel dat verschillende lijmsoorten en de nuances van hun toepassing bespreekt. Ook buiten het 3D-printen is het nuttig.

  • Ontwerp van flexibele (bewegende) verbindingen voor 3D-printen.​

  • Uitstekend artikel met methoden om warping te verminderen, dat ook bij PLA kan optreden wanneer je grote onderdelen print.

Steun Tinker Vault.
Sommige links zijn affiliatelinks (
Amazon.com, Amazon.de, AliExpress). Ik koop en test elk product zelf. Jouw steun helpt dit project voort te zetten, zonder extra kosten voor jou. Bedankt!

bottom of page